VAT-OSS i IOSS: procedury i próg sprzedaży wysyłkowej w UE

Sprzedaż zagraniczna przez marketplace szybko styka sprzedawcę z dwiema procedurami VAT: OSS oraz IOSS. Ten przewodnik wyjaśnia, czym różnią się obie procedury, jaki próg obowiązuje przy sprzedaży wysyłkowej w Unii Europejskiej, jak działa limit 150 euro przy imporcie oraz jak zarejestrować się do procedury. To informacje ogólne, które porządkują temat przed rozmową z doradcą podatkowym.

Czym jest VAT-OSS i VAT-IOSS?

VAT-OSS oraz VAT-IOSS to dwie procedury, które upraszczają rozliczenie VAT w sprzedaży transgranicznej. OSS obejmuje wewnątrzunijną sprzedaż wysyłkową do konsumentów, a IOSS obejmuje import towarów spoza Unii Europejskiej o niskiej wartości. Obie procedury wprowadził unijny pakiet VAT e-commerce, który obowiązuje od 1 lipca 2021 roku. Ich wspólną zaletą jest rozliczenie VAT w jednej deklaracji, zamiast rejestracji w wielu krajach.

Obie są dobrowolne, jednak w praktyce znacząco upraszczają rozliczenia w sprzedaży transgranicznej oraz ograniczają liczbę rejestracji VAT za granicą. Różni je jednak zakres, ponieważ OSS dotyczy sprzedaży wewnątrz UE, a IOSS towarów sprowadzanych spoza UE. Wybór właściwej procedury zależy więc od tego, skąd i dokąd wędruje towar. Zastosowanie złej procedury prowadzi do błędów w rozliczeniu VAT, dlatego różnicę między nimi trzeba rozumieć już na starcie sprzedaży zagranicznej.

Poniższa tabela zestawia najważniejsze cechy obu procedur.

VAT-OSS obejmuje wewnątrzunijną sprzedaż wysyłkową do konsumentów, z progiem 10 000 euro rocznie dla całej UE. VAT-IOSS obejmuje import towarów spoza UE o wartości przesyłki do 150 euro. Obie procedury pozwalają rozliczyć VAT w jednej deklaracji.

VAT-OSS: sprzedaż wysyłkowa w UE i próg 10 000 euro

VAT-OSS dotyczy wewnątrzwspólnotowej sprzedaży wysyłkowej towarów do konsumentów, w skrócie WSTO. Dla tej sprzedaży obowiązuje jeden wspólny próg 10 000 euro netto rocznie, liczony łącznie dla całej Unii Europejskiej, co odpowiada kwocie 42 000 zł. Do momentu przekroczenia progu sprzedawca rozlicza sprzedaż z polskim VAT, tak jak sprzedaż krajową. Po przekroczeniu progu VAT rozlicza się w kraju konsumenta, według stawek obowiązujących w tym kraju.

W tym miejscu wkracza OSS, ponieważ pozwala rozliczyć ten VAT w jednej deklaracji składanej w Polsce. Bez OSS sprzedawca rejestruje się do VAT osobno w każdym kraju sprzedaży, co zwielokrotnia formalności oraz koszty obsługi. Dzięki jednej deklaracji OSS sprzedawca unika rejestracji w każdym z krajów, do których wysyła towar. Próg dotyczy łącznej sprzedaży wysyłkowej do wszystkich krajów UE, a nie osobno do każdego z nich.

Przekroczenie progu w trakcie roku oznacza, że już od tej transakcji VAT rozlicza się w kraju konsumenta, dlatego łączną sprzedaż zagraniczną monitoruje się na bieżąco. W deklaracji OSS sprzedawca wykazuje sprzedaż do poszczególnych krajów wraz z właściwymi stawkami, a płatność trafia do jednego urzędu, który rozdziela ją między kraje. Deklarację OSS składa się co kwartał, co porządkuje rozliczenie w powtarzalnym rytmie.

Przykładowo, sprzedawca wysyłający towary do Niemiec, Francji oraz Czech sumuje wartość całej tej sprzedaży wysyłkowej. Gdy łączna kwota przekroczy 10 000 euro w skali roku, od kolejnej transakcji stosuje VAT kraju konsumenta. Procedura OSS obejmuje przy tym nie tylko sprzedaż towarów, ale też niektóre usługi świadczone konsumentom w innych krajach UE. Do takich usług zalicza się między innymi usługi elektroniczne, telekomunikacyjne oraz nadawcze.

Rozwiązanie działa jednolicie we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej, ponieważ wynika ze wspólnych przepisów unijnych. Rozliczenie przez OSS nie zmienia samej stawki VAT, ponieważ obowiązuje ta sama stawka, którą kraj konsumenta stosuje dla danego towaru. Zmienia się natomiast miejsce oraz sposób jej rozliczenia, co upraszcza obsługę wielu rynków naraz. Rozliczenie VAT przy sprzedaży zagranicznej na Amazonie opisuje szczegółowo przewodnik podatki i VAT przy sprzedaży na Amazon.

VAT-IOSS: import towarów spoza UE do 150 euro

VAT-IOSS dotyczy sprzedaży na odległość towarów importowanych spoza Unii Europejskiej. Procedura IOSS obejmuje wyłącznie przesyłki o rzeczywistej wartości do 150 euro, które nie zawierają towarów objętych akcyzą. W ramach IOSS sprzedawca pobiera VAT już w momencie sprzedaży, dlatego towar nie jest dodatkowo obciążany VAT przy odprawie celnej. Dzięki temu klient zna pełną cenę z góry, a przesyłka szybciej przechodzi przez granicę.

Rozliczenie odbywa się przez jedną miesięczną deklarację, niezależnie od liczby krajów UE, do których trafiają przesyłki. Gdy wartość przesyłki przekracza 150 euro, procedura IOSS nie ma zastosowania, a towar podlega zwykłym zasadom importu oraz VAT na granicy. Limit 150 euro odnosi się do wartości samych towarów w przesyłce, bez kosztów transportu oraz ubezpieczenia, o ile są one wykazane osobno.

W praktyce IOSS przyspiesza dostawę do klienta, ponieważ przesyłka nie czeka na dodatkową odprawę z naliczeniem VAT, a odbiorca nie płaci dopłaty przy doręczeniu. Sprzedawca z Polski, który sprowadza towar spoza UE i wysyła go do konsumentów, rozlicza w IOSS VAT według stawek krajów przeznaczenia. Sprzedawca spoza UE zwykle korzysta w tym celu z pośrednika, czyli podmiotu rozliczającego VAT w jego imieniu.

Po rejestracji sprzedawca otrzymuje numer IOSS, który podaje przewoźnikowi lub agencji celnej, aby przesyłka przeszła odprawę bez ponownego naliczenia VAT. Bez numeru IOSS przewoźnik nalicza VAT przy odprawie, co zwykle wydłuża dostawę oraz podnosi koszt po stronie klienta. Deklarację IOSS składa się co miesiąc, ponieważ dotyczy ona bieżącej sprzedaży importowanych przesyłek. IOSS ma więc znaczenie zwłaszcza dla sprzedawców, którzy sprowadzają towary spoza UE i wysyłają je bezpośrednio do klientów, na przykład w modelu dropshippingu.

Czego procedury OSS i IOSS nie obejmują?

Procedury OSS oraz IOSS upraszczają rozliczenie VAT, lecz nie obejmują wszystkich sytuacji. OSS nie obejmuje przemieszczania własnego towaru między krajami ani sprzedaży realizowanej lokalnie z zagranicznego magazynu. Poza zakresem procedur pozostają następujące sytuacje:

• Przemieszczenie własnego towaru do magazynu w innym kraju UE traktuje się jako wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów, które wymaga rejestracji do VAT w kraju magazynu.
• Sprzedaż z lokalnego magazynu w Niemczech do niemieckiego konsumenta, ponieważ nie jest to sprzedaż wysyłkowa z Polski. Taka dostawa podlega niemieckiemu VAT i wymaga rejestracji w Niemczech.
• IOSS nie obejmuje przesyłek o wartości powyżej 150 euro ani towarów objętych akcyzą.
• Obie procedury nie zastępują też krajowej rejestracji VAT tam, gdzie towar jest fizycznie magazynowany i sprzedawany lokalnie.

Z tego powodu sprzedawcy korzystający z Amazon FBA oraz magazynów zagranicznych często rejestrują się do VAT w kilku krajach. Podobnie przesunięcie zapasów między magazynami Amazona w różnych krajach tworzy obowiązki VAT poza zakresem OSS. Sprzedawca planujący sprzedaż w modelu pan-europejskim uwzględnia więc rejestracje lokalne obok procedury OSS. Model logistyczny realnie wpływa na zakres obowiązków, co pokazuje przewodnik FBA czy FBM na Amazon.

Jak zarejestrować się do OSS lub IOSS?

Aby zarejestrować się do OSS lub IOSS, powinieneś najpierw ustalić, która procedura pasuje do Twojego modelu sprzedaży. Zgłoszenia do obu procedur składa się elektronicznie do Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. Rejestrację najlepiej zaplanować, zanim przekroczysz próg lub zaczniesz import towarów, aby nie powstała zaległość.

Procedura unijna OSS przebiega tak:

1. Wybierz procedurę: OSS przy sprzedaży wewnątrz UE, IOSS przy imporcie towarów spoza UE o wartości do 150 euro.
2. Złóż zgłoszenie VIU-R przez e-Urząd Skarbowy. Rejestrujesz się na własnym numerze NIP, bo urząd nie nadaje nowego identyfikatora.
3. Odbierz potwierdzenie: naczelnik urzędu potwierdza rejestrację wyłącznie drogą elektroniczną, na adres e-mail podany w zgłoszeniu.
4. Składaj deklarację VIU-DO kwartalnie, najpóźniej ostatniego dnia miesiąca następującego po zakończonym kwartale. Deklaracji nie złożysz przed końcem okresu rozliczeniowego.
5. Prowadź ewidencję wymaganą przez procedurę, odrębnie od krajowych plików JPK.

Zgłoszenie VIU-R oraz deklarację VIU-DO złożysz przez e-Urząd Skarbowy bez kwalifikowanego podpisu elektronicznego. W procedurze importowej IOSS schemat jest analogiczny, z tą różnicą, że deklarację składa się co miesiąc. Rejestracja do procedury nie zwalnia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży zgodnej z jej wymogami, którą przechowuje się przez określony czas na potrzeby kontroli.

Ewidencję w OSS oraz IOSS prowadzi się odrębnie od krajowych plików JPK, a dostęp do niej mają organy podatkowe państw członkowskich, w których doszło do sprzedaży. Dobrze prowadzona dokumentacja ułatwia rozliczenie oraz ewentualną weryfikację przez urząd. Ze względu na złożoność przepisów rejestrację oraz rozliczenia najlepiej skonsultować z doradcą podatkowym lub biurem księgowym wyspecjalizowanym w e-commerce. Dobór rynków oraz kanałów sprzedaży zagranicznej ułatwia przewodnik na jakim marketplace sprzedawać.

Najczęściej zadawane pytania o VAT-OSS i IOSS

Czym różni się OSS od IOSS?

OSS obejmuje wewnątrzunijną sprzedaż wysyłkową do konsumentów, a IOSS obejmuje import towarów spoza UE o wartości przesyłki do 150 euro.

Czym jest WSTO?

WSTO to wewnątrzwspólnotowa sprzedaż towarów na odległość, czyli wysyłka towaru z jednego kraju UE do konsumenta w innym kraju UE. To właśnie ta sprzedaż podlega procedurze OSS.

Jaki jest próg VAT-OSS?

Próg wynosi 10 000 euro netto rocznie i liczy się go łącznie dla całej sprzedaży wysyłkowej do krajów UE. Po jego przekroczeniu VAT rozlicza się w kraju konsumenta.

Co obejmuje limit 150 euro w IOSS?

Limit 150 euro dotyczy rzeczywistej wartości przesyłki importowanej spoza UE. Powyżej tej kwoty procedura IOSS nie ma zastosowania.

Czy VAT-OSS jest obowiązkowy?

Nie, OSS jest dobrowolny. Alternatywą po przekroczeniu progu jest rejestracja do VAT w każdym kraju konsumenta.

Czy OSS działa przy magazynie za granicą?

Nie, OSS nie obejmuje sprzedaży z zagranicznego magazynu ani przemieszczania własnego towaru. Taka sytuacja wymaga lokalnej rejestracji VAT.

Czy IOSS jest obowiązkowy?

Nie, IOSS jest dobrowolny. Bez niego VAT od importowanej przesyłki rozlicza się na zasadach ogólnych, zwykle przy odprawie celnej.

Co się dzieje po przekroczeniu progu 10 000 euro?

Od transakcji, która przekracza próg, VAT rozlicza się w kraju konsumenta. Sprzedawca stosuje wtedy OSS albo rejestruje się do VAT lokalnie.

Kto obsługuje rejestrację OSS i IOSS w Polsce?

Zgłoszenia składa się do Drugiego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście, który prowadzi obie procedury dla polskich podatników.

Kiedy weszły w życie OSS i IOSS?

Obie procedury wprowadził unijny pakiet VAT e-commerce, który obowiązuje od 1 lipca 2021 roku.